19 Şubat 2009 Perşembe

Havva’dan önce yaratılan ilk kadın: Lilith

İslamiyet’te ve bilinen birçok dini inanışta yaratılan ilk kadının Âdem’in kaburga kemiğinden dünyaya getirilen Havva olduğuna inanılır.
Ancak bazı Hıristiyanlık ve Musevilik inanışlarında bu böyle değildir. Tevrat'ın ilk bölümü olan Yaradılış bölümünün 1. Bab'ında Âdem ile beraber bir dişi yaratıldığı, 2. Bölümde ise Âdem'in kaburga kemiğinden bir dişi yaratıldığı yazılıdır.
Tevrat'ta açıkça yer almamasına rağmen; birçok Musevi dini kaynağı 2. Bölümde sözü geçen dişinin Âdem'in 2. karısı olduğu, birinci bölümdekinin ise ilk karısı olan Lilith olduğuna inanırlar.
Bu inanışa göre Âdem ve Lilith aynı zamanda ve eşit şartlarda yaratılmışlardır. Ancak Âdem’in bunun böyle olmadığını, kendisinin erkek olarak üstün olduğunu Lilith’e sürekli olarak hissettirmesi üzerine Lilith isyan eder. Kimi inanışlara göre Lilith’in cennetten kaçtığı, kimilerine göre de cennetten kovulduğu rivayet edilir. Yine kimi inanışlara göre Âdem’in yalnızlık acısı çekmesi ve Tanrı’ya yalvarması sonucu, Tanrı eşit şartları gözetmeksizin Âdem’in kaburga kemiğinden Havva’yı yaratır. Böylece Âdem’in bir erkek olarak üstünlüğü sağlanır. Havva ise bu durumdan dolayı boyun eğmek durumundadır.
Tarih’in ilk feminist isyanı da böylece Lilith’le başlar. Lilith yasak meyveyi yiyen Âdem ve Havva’nın dünyaya bir çocuk getirmeleri üzerine bundan sonra doğacak her çocuğu öldürmeye yemin eder.
İlk feminist Lilith, böylece muazzam bir ifrite dönüşür. Kadının şeytan olduğuna dair ilk fikirler Lilith’le tohumlanır. Birçok sanat eserinde ve dini kitapta kızıl saçlı ve harikulade bir güzellikte olduğu tasvir edilen Lilith, orta çağda kızıl saçlı kadınların yakılmasına sebep olacak hikâyenin de başkahramanıdır. Ünlü Fransız sembolist şair, Charles Baudelaire’in de şeytan kadın tasvirlerinin sebebinin yine Lilith efsanesi olduğu iddia edilebilir.
Lilith bundan sonra, hatta günümüze kadar çocuk ölümleri ve loğusa hastalıklarına sebep olmasıyla ün salar. Erkekleri baştan çıkaran kadınların içlerinde Lilith’in ruhunu taşıdıklarına inanılır. Lilith geceleri erkeklerin rüyalarına girer, erkek düşmanı kadınların akıllarını çeler.
Günümüzde bazı Museviler arasında bir adet olarak, Lohusa kadın akşamları evde yalnız bırakılmaz ve akşamları çamaşır ipinde çocuk bezi bırakılmaz, çünkü bunları gören Lilith'in o evde çocuk olduğunu anlamasından endişe edilir.
Bunlar Lilith hakkında bildiğim genel rivayetler. Ama bu ilginç efsaneye dair daha ayrıntılı bilgi edinmeniz için aşağıda verdiğim linklere göz atmanızı öneririm.

http://www.ilyayayinevi.com.tr/wg/index.php?option=com_content&task=view&id=82&Itemid=40

http://www.toplumdusmani.net/modules/wfsection/article.php?articleid=1115

Kaynakça: Focus Dergisi (Ocak, 2004)
http://tr.wikipedia.org/

4 Yorum:

¨˜SananaAkİ BaNAneSaN(•̪●) ¨˜® dedi ki...

vuvvv hemen yatmadan önce iyi gitti böyle bir hikaye :D ifritler şeytanlar falan rüyam oldukça atraksiyonlu geçebilir.Tevratında İncilin de Zamanla deforme edildiğine inandığımdan masal niyetine okudum ama etkileyiciydi :)

Kara Kalem dedi ki...

Yazdıklarını okumak gerçekten büyük bir keyf veriyor bana İrem. Yine mükemmel bir bilgilendirmeydi.

Sevgilerimle

bendenbenkim dedi ki...

İkinize de teşekkür ederim. Sizlerin yazıları da benim için çok keyifli. Evet bu hikaye bir efsane, ama dini kitaplar da çoğunlukla efsanelerle dolu değil midir? :)

merbe dedi ki...

hepimiz Lilith'iz:) ortaçağ kadınına bakış açısından ciddi şekilde irdelenmesi gereken bir konu Lilith.sanatın her dalının dinin baskısından nefes alamadığı dönemin kadın portresinin en büyük gerçeği hakikaten.
yine seviyorum seni biliyosun:)eline sağlık arkadaşım