12 Ocak 2011 Çarşamba

Sürrealizm’in Türkçedeki kavramsal ifade karşılığı sorunu

Özdemir İnce, Andre Breton gibi “üst gerçekçilik” demeyi uygun görmüş. Dilimize” gerçeküstücülük” diye çevrilmiş ancak “gerçek ötecilik” gibi bir kullanım da mevcut. Neyse diyeceğim,  iruneach'in asıl merakının; “gerçek altıcılık” kavramını karşılayan hangi kelimedir, olması böyle bir sohbete vesile olmuş. Var mı fikri olan?
  
 
Benim için kavrama ne dendiğinden ziyade kaç kişinin zihninde aynı çağrışımı yarattığı daha önemli. Bu zihinlerdeki çağrışım eşitliğini yaratan en büyük araç dil olduğuna göre tabi ki kavramın adı da önemli.  Öyleyse Sürrealizm’in Türkçedeki kavramsal ifade karşılığının ana dili Türkçe olan herkesin zihninde Salvador Dali’nin bıyıklarından ziyadesini çağrıştırabilmesi önemli. Öyleyse dil önemli.

Birileri çıkıp saçma sapan konuşan bir filolog olduğum beyanatında bulunmasın lütfen. O hakkı kendime ve İŞKUR’a veriyorum. Nitekim ikimizin zihninde de “filolog” kelimesi ne “filbilimci” ne de “dilbilimci” çağrışımı yaratıyor.

2 Yorum:

piktobet dedi ki...

hoş sohbetinizi okuma fırsatı buldum. temel soru olan "sürrealizm 'gerçeküstü' ile karşılanıyorsa 'gerçekaltı' neyle karşılanır fransızcada" sorgusu temelden yanlış göründü bana. 'gerçeküstü' kavramının doğru karşılık olmadığı düşüncesiyle birlikte. gerçeküstü sürrealizmin karşılığı değilse gerçekaltının da bir şeye karşılık gelmemesi doğal olsa gerek fransızcada.

öte yandan, gerçeküstü ile kastedilen her ne kadar 'gerçeğin az biraz dışı' ise de, kavramın 'sürrealizm'i karşıladığını düşünüyorum anlam olarak. yanlış bir türetme söz konusu olmuşsa bile geçmişte, artık direkt sürrealizmi hatırlattığını ve karşıladığını söyleyebiliriz galat-ı meşhur yoluyla. bilgisayar ve buzdolabı gibi kavramlar da karşıladıkları nesneyi doğrudan karşılamıyor ne de olsa aslında. şimdi çıkıp da ama bu makine bilgiyi saymıyor yalnızca veya "buzdolabı sadece buz dolabı değildir" demek saçma olur kanımca.

ve evet, sürrealizm denince o bıyıklar bir şekilde geliyor akla :)

bendenbenkim dedi ki...

Bıyık Söylencesi (Tahsin Yücel) :D
benim eğlence amaçlı bir çağrışım yöntemim oldu, gerçekten öyle düşündüğüm için yazdığım bir şey değildi. İşkur ve filolog göndermesine zemin hazırlamaya çalışıyordum. Aslında tam da dediğin gibi. Sorgulama işine de madem karşıtı olacak, öyleyse kendisinden başlayalım düşüncesiyle çıkılmış tabi böyle senin dediklerinle okuyunca temelde yanlışlık havası fark edilmiyor değil.Olsun bence okkalı bir depreme kadar ayakta durabilir nitekim böyle artçılarla gelmezseniz. :D